सिरहा -सिरहा जिल्लामा सशस्त्र प्रहरीले करिब ४० लाख रुपैयाँ बराबरको अवैध सामानसहित एक ट्रक नियन्त्रणमा लिएको घटनाले सीमावर्ती क्षेत्रमा भइरहेको तस्करी नियन्त्रण अभियानलाई फेरि चर्चामा ल्याएको छ। नेपाल–भारत सीमा क्षेत्रमा लामो समयदेखि हुने अवैध ओसारपसार रोक्न सुरक्षाकर्मीले निगरानी कडा बनाइरहेका बेला शनिबार राति गरिएको विशेष अपरेसनमा ठूलो परिमाणमा सामान बरामद भएको हो।
घटना नवराजपुर गाउँपालिका–५ देवनगरस्थित सीमा क्षेत्र नजिक भएको हो। सीमा सुरक्षा गुल्म तथा सीमा क्षेत्र नं. ७ गण मुख्यालयबाट खटिएको सशस्त्र प्रहरीको विशेष गस्ती टोलीले गोप्य सूचनाको आधारमा चेकजाँच गर्ने क्रममा सामान बोकेको ट्रक नियन्त्रणमा लिएको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ। प्रहरीका अनुसार उक्त टोलीको नेतृत्व सशस्त्र प्रहरी उपरीक्षक सुमन जंग थापा ले गरेका थिए।
शनिबार राति करिब ८ः४५ बजेको समयमा विशेष निगरानीका क्रममा सशस्त्र प्रहरी टोलीले सीमा क्षेत्र हुँदै भारततर्फ जाँदै गरेको शंकास्पद ट्रकलाई रोकेर जाँच गरेको थियो। जाँचका क्रममा ट्रकभित्र लुकाइछिपाइ राखिएको विभिन्न प्रकारका सामग्री फेला परेपछि ट्रक नियन्त्रणमा लिइएको हो। सशस्त्र प्रहरीका अनुसार उक्त सामान भन्सार छली गरी अवैध रूपमा भारततर्फ लैजान खोजिएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ।
नियन्त्रणमा लिइएको ट्रकको नम्बर स.१ ख.५३५ रहेको बताइएको छ। ट्रकमा विभिन्न प्रकारका कस्मेटिक सामग्री, मन्जन (टुथपेष्ट), ओखरलगायतका सामग्री रहेको प्रहरीले जनाएको छ। बरामद सामानको बजार मूल्य तथा सवारी साधनको मूल्य जोड्दा करिब ४० लाख रुपैयाँ बराबर हुने अनुमान गरिएको छ।
यस घटनामा संलग्न रहेको आरोपमा प्रहरीले दुई जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा राजेशकुमार यादव र आनन्द यादव रहेका छन्। पक्राउ परेका दुवै व्यक्ति स्थानीय बासिन्दा भएको प्रहरीले जनाएको छ। उनीहरूलाई आवश्यक अनुसन्धानका लागि नियन्त्रणमा राखिएको छ।
सशस्त्र प्रहरीका अनुसार पछिल्लो समय सीमावर्ती क्षेत्रमा अवैध व्यापार तथा तस्करीका गतिविधि बढ्दै गएको सूचनापछि निगरानी थप कडा बनाइएको छ। विशेषगरी दैनिक उपभोग्य सामग्री, खाद्यान्न, कपडा, कस्मेटिक, इलेक्ट्रोनिक सामान तथा कृषिजन्य उत्पादनहरू अवैध रूपमा सीमा पार गरिने गरेको पाइन्छ। सीमाक्षेत्र खुला भएकाले तस्करहरूले विभिन्न उपाय अपनाएर सामान ओसारपसार गर्ने प्रयास गर्ने गरेका छन्।
नेपाल–भारत खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै कतिपय समूहले राजस्व छली गरी सामान लैजाने तथा भित्र्याउने कार्य गर्दै आएको सुरक्षा निकायको भनाइ छ। यसले एकातर्फ राज्यको राजस्वमा नोक्सानी पुग्ने गरेको छ भने अर्कोतर्फ वैध व्यापार व्यवसायसमेत प्रभावित बन्ने गरेको व्यापारीहरूको गुनासो छ। त्यसैले पछिल्ला महिनाहरूमा सशस्त्र प्रहरीले सीमावर्ती क्षेत्रमा गस्ती, निगरानी र आकस्मिक चेकजाँचलाई तीव्र बनाएको जनाएको छ।
स्थानीयवासीका अनुसार सिरहाको सीमावर्ती क्षेत्र तस्करीका हिसाबले संवेदनशील मानिन्छ। रातिको समयमा ग्रामीण बाटो प्रयोग गरेर सामान भारततर्फ लैजाने वा भारतबाट नेपालतर्फ भित्र्याउने गतिविधि हुने गरेको चर्चा स्थानीय तहमा सुनिने गरेको छ। कतिपय अवस्थामा साना सवारी साधन प्रयोग गरिए पनि ठूलो परिमाणका सामान ओसारपसारका लागि ट्रक नै प्रयोग हुने गरेको सुरक्षा निकायको अनुमान छ।
सशस्त्र प्रहरी बलले बरामद गरिएको सामान तथा ट्रक आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी भन्सार कार्यालय माडरमा बुझाउने तयारी भइरहेको जनाएको छ। पक्राउ परेका व्यक्तिमाथि भन्सार ऐन तथा राजस्व चुहावटसम्बन्धी कानुनअन्तर्गत अनुसन्धान अगाडि बढाइने बताइएको छ।
सुरक्षा अधिकारीहरूका अनुसार सीमाक्षेत्रमा हुने अवैध गतिविधि नियन्त्रणका लागि स्थानीय समुदायको सहयोग पनि आवश्यक हुन्छ। गोप्य सूचनाका आधारमा नै धेरैजसो अवैध कारोबार नियन्त्रण गर्न सफल हुने भएकाले नागरिकलाई पनि शंकास्पद गतिविधिबारे जानकारी गराउन आग्रह गरिएको छ।
पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालका विभिन्न सीमावर्ती जिल्लामा सशस्त्र प्रहरीले ठूलो परिमाणमा अवैध सामान बरामद गर्ने क्रम बढेको छ। विशेषगरी चाडपर्व नजिकिँदा तस्करीका गतिविधि बढ्ने भएकाले सुरक्षा निकाय उच्च सतर्कतामा रहने गरेका छन्। सिरहामा भएको पछिल्लो बरामदले पनि सीमा क्षेत्रमा अझै अवैध कारोबार सक्रिय रहेको संकेत गरेको छ।
यस घटनापछि स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायले सीमा क्षेत्रमा थप निगरानी बढाउने बताएका छन्। खुला सीमाको दुरुपयोग गरी गरिने अवैध व्यापार रोक्न संयुक्त रूपमा अभियान सञ्चालन गरिने तथा संलग्न व्यक्तिमाथि कडा कारबाही गरिने सुरक्षा अधिकारीहरूको भनाइ छ।
